If you take anything from this blog, our best recommendation is to read Wharton
http://knowledge.wharton.upenn.edu/ Knowledge Wharton
http://econ.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/0,,menuPK:476823~pagePK:64165236~piPK:64165141~theSitePK:469372,00.html World Bank Research
http://web.mit.edu/research/ MIT Research
http://library.stanford.edu/ Stanford University Library
http://knowledge.wharton.upenn.edu/ Knowledge Wharton
http://www.lib.berkeley.edu/index.html UC Berkley Library
http://www.international.ucla.edu/eas/journal/general.htm UCLA East Asia Center
http://www.politics.ox.ac.uk/research/centres/ Oxford International Relations and Politics Research
http://www.bcg.com/ Boston Consulting Group
http://www.mckinsey.com/ McKinsey Consulting
Thai Culture and Western Democracy 1/2009
- Thai Culture and Democracy 3/2009
The battle lines are drawn, in the ongoing fight over Thailand’s grotesque lèse majesté laws. It’s “Western” democracy versus “Thai” culture. In contemporary political discourse, after all, ”culture” is just about the only word whose international currency rivals democracy’s. To be sure, culture commands more respect than the “dictatorship” and “oppression” it is frequently invoked to mask. As a justification for torture, murder, and the arbitrary imprisonment of political opponents, pseudo-cultural arguments are not only effective at home —where they can be tailored to fit just about any narrative about the imperative to protect traditional values from corrupting alien impositions. They also appeal to a sizable constituency of self-loathing Westerners whom third world dictators have somehow turned into their apologists — useful idiots persuaded not only that basic human rights are, indeed, “alienable” but also that championing the right of non-Western peoples to speak their minds or otherwise control their own destiny amounts to doing violence to their cultural heritage.
Whatever the outcome of this fight will be — the ultimate outcome is not in doubt, but it could go either way in the short run — framing the debate in these terms is counterproductive for everyone, on both sides of this fight, who loves the country, its people, and its institutions. Advocates of democracy are much too quick to defer to the brown-nosed apologists of the current regime on the true content of Thai culture. And the defenders of Thailand’s cultural heritage — those for whom cultural discourse is more than just a rhetorical strategy to legitimize an elite’s privileged access to political power — often betray a rather cartoonish view of both the “culture” they seek to defend as well as the alien cultures whose encroachments they so stalwartly oppose.
The key misunderstanding that plagues well-intentioned people on both sides of this pointless debate is that no “culture” is really specific enough to mandate a single regime type, a single form of government, or a single configuration of institutions. This, incidentally, is true of “Thai culture” as much as it is true of the miscellany of cultures crassly lumped together under the all-encompassing “Western” label. And, in the specific case, it is a gross oversimplification — in plain language, a lie — to say that restrictions on anyone’s ability to discuss basic political issues are any more ideally suited to Thailand’s cultural values than they would be to those of any country in the West.
Lest we forget, most places in Western Europe were ruled by more or less absolute monarchs for much longer than Thailand has been — not to mention much longer than they themselves have been “democratic.” Democratization not only constitutes a very recent development in countries like Italy, Spain, Portugal, and Greece. As recently as four or five decades ago, it was rather common to suspect that democracy was destined to fail in countries distinguished by the “parochial” and “subject” political cultures prevalent in southern Europe. Participatory, pluralist institutions, it was thought, are unlikely to work properly in contexts where citizens are generally passive, uninvolved, and deferential to elites. Interestingly, these are more or less the same arguments made about Thailand’s supposed incompatibility with “Western” democracy.
Lest we forget, moreover, it’s in the country with arguably the proudest republican tradition in Europe — France — that the model of royal absolutism originates. Indeed, it is from French-style absolutism that King Chulalongkorn the Great borrowed heavily in his attempt to build the kind of modern state that Thailand still lacked as of the mid-nineteenth century. Is “republicanism” any more compatible with French culture than “royalism?” To be sure, few people would have argued as much in 1788. Yet, that’s exactly what France got in 1792. The fact is that “French culture” prescribes neither. French culture has given rise to, and has in turn been re-shaped by, both royalist and republican ideas.
Just as there is nothing especially “democratic” about Western culture, it could be argued that Thai culture is not quite as unfriendly to so-called “Western” democracy as it is often made out to be. In fact, there are at least three inconvenient facts that undermine the argument that the lèse majesté legislation is merely the legal expression of foundational, long-held values more integral to Thai culture than is the unfettered expression of political ideas.
First, it’s not really true that Thai culture is historically any more “undemocratic” than most “Western” cultures. It could be argued, as famous social critic Sulak Sivaraksa did twenty years ago, that Thai society came to embody the ideals of “liberty, equality, and fraternity” five hundred years before the French ever came up with that slogan. Way back in the thirteenth century, the people who lived in the kingdom of Sukhothai experienced levels of equality and freedom vastly superior to those most Europeans enjoyed at the time [UPDATE: Exactly how "free" they were is in dispute; see the exchanges in the comments below]. Consider this passage from the venerable Ramkhamhaeng inscription (dated 1292 CE). At a time when most Westerners lived as serfs — essentially the property of feudal overlords — King Ramkhamhaeng had these words inscribed on his throne:
In the time of King Ramkhamhaeng this land of Sukhothai is thriving. There is fish in the water and rice in the fields. The lord of this realm does not levy toll on his subjects for traveling the roads; they lead their cattle to trade or ride their horses to sell; whoever wants to trade in elephants, does so; whoever wants to trade in horses, does so; whoever wants to trade in silver or gold, does so. [...] When commoners or men of rank differ and disagree, [the King] examines the case to get at the truth and settles it justly for them. He does not connive with thieves or favor concealers [of stolen goods]. When he sees someone’s rice he does not covet it; when he sees someone’s wealth he does not get angry. [...] When he captures enemy warriors, he does not kill them or beat them. He has hung a bell in the opening of the gate over there: if any commoner in the land has a grievance which sickens his belly and gripes his heart, and which he wants to make known to his ruler and lord, it is easy: he goes and strikes the bell which the King has hung there; King Ramkhamhaeng, the ruler of the kingdom, hears the call; he goes and questions the man, examines the case, and decides it justly for him. So the people of this muang of Sukhothai praise him. [Translation in David K. Wyatt, Studies in Thai History, p. 54-55.]
The Ramkhamhaeng inscription contrasts sharply with contemporary accounts of life in medieval Europe as well as with the model of political and social organization that became dominant in Siam with the rise of Ayutthaya. It describes a strikingly egalitarian society where the king’s subjects were remarkably equal under the law and free to pursue economic activities of their own choosing. It describes a society ruled by an accessible king, one who is confident enough in his own position to routinely lower himself to the level of his subjects to adjudicate their disputes. The king is accorded praise and respect not simply qua inherently superior being, but because of what he does for his people. Historian David K. Wyatt suggests that King Ramkhamhaeng self-consciously defined the administration of the Tai kingdom of Sukhothai in contrast to the more hierarchical, more unequal, more obsessively ritualistic Khmer kingdoms ruled by self-styled “gods.” With the rise of Ayutthaya, however, it was the very Khmer practices Ramkhamhaeng looked upon as bastardizations of Tai culture —slavery, Brahmanism, sakdina, and devaraja rule — that ultimately won out. Incidentally, that’s in part the reason why fanatical nationalists in Thailand are obsessed with Khmer ruins like Phra Viharn (and even Angkor). After all, it is only by claiming ownership of Khmer traditions that they can avoid acknowledging the fact that some of the key organizing principles of modern Thai society are no less foreign than the Western “impositions” they so valiantly resist.
The second inconvenient truth is that no such thing as Thailand existed (whether as a political entity or even merely as an idea) as of two centuries ago. Not only is present-day Thailand essentially a negative construct — it includes contiguous territories in mainland Southeast Asia left over from French and British colonization. The rulers in Ayutthaya and then Bangkok never really controlled much beyond the Chaophraya basin and the country’s eastern seaboard prior to the nineteenth century. When they did come to control what is now Thailand’s north, south and vast sections of the outer northeast, it was not by plebiscite or popular insurrection that these territories gave their allegiance to the King of Siam. It was rather by conquest and skillful political maneuvering. Parts of northern Thailand, for instance, were essentially brought under Siamese control in exchange for bailing the Lanna rulers out of the debts they had incurred with European trading companies. As such, how much sense does it really make to speak of a single Thai culture? How can whatever Thai national identity the people of Udon Thani, Chiang Mai, and Nakhorn Si Thammarat share be understood without reference to the homogeneity enforced by the authorities in Bangkok through sustained propaganda and a good deal of violence — not to mention the most careless disregard for traditional local customs? And how really “natural,” “sacred,” or otherwise worthy of insulation from domestic debate (not to mention “foreign” ideas) should we presume that single, national identity to be?
Third, it has escaped many on both sides of this debate that lèse majesté legislation as it is currently interpreted and enforced is not something that has existed in Thailand from time immemorial. In fact, at least with respect to the monarchy, the Thai press was immeasurably more free a century ago than it is today. For much of their rule, King Vajiravudh (Rama VI) and King Prajadhipok (Rama VII) — whose job description, it should be noted, was “absolute” (not “constitutional”) monarch — were subjected to vicious criticism and sometimes pointed derision by the local press. And though repression was intermittently applied, the Thai journalists of the time could afford to be much more than the neutered bunch of sycophants they have now become. By contemporary standards — in an obscurantist time when restrained, somewhat apologetic articles in the Economist pass for mortal affronts — the cartoons and editorials routinely printed in the pages of early twentieth century Thai newspapers are genuinely shocking. Scott Barmé’s book Man, Woman, Bangkok provides an especially compelling illustration.
Once again, these considerations point to the conclusion that there is nothing especially “Thai” about lèse majesté. The legislation itself has little to do with Thai culture. In fact, Thai society had shown itself mature enough to tolerate, for decades prior to the more recent restrictions, open discussion of the monarchy. Lèse majesté is rather but a quintessentially modern instrument of repression that leaders like Field Marshal Sarit Thanarat instituted to stifle political debate about the very content of Thai cultural values and identity. It exists not to defend Thai culture, but to enforce the vulgar, comic-book version of Thainess the military and bureaucratic elites have produced and propagated to advance no cause greater than their own aggrandizement. In this sense, those in Thailand and abroad who defend lèse majesté legislation on cultural grounds would do well to read some Thai history before they accuse foreign observers of ignorance and Thai dissidents of apostasy.
Also lost in this idiotic juxtaposition of “Thai culture” and “Western democracy” is that, far from being incompatible, cultures (Thai or otherwise) need dissidents to survive. The practices, traditions, values, beliefs, and institutions typically associated with culture can only hope to endure through the kind of constant renewal which requires of a society the courage to come to terms with its history and the willingness to engage in discussions however unpleasant or divisive. John Stuart Mill famously argued that it is in the interest of any society (or culture) to protect the expression of ideas that a majority of the population might find revolting:
“If the opinion [of the minority] is right, they [the majority] are deprived of the opportunity to exchange error for truth; if [the opinion of the minority is] wrong, they lose what is almost as great a benefit — the clearer perception and livelier impression of truth, produced by its collision with error” (Mill, On Liberty).
As Mill’s reasoning suggests, it’s only under the most stultifying of censorship regimes that slobbering retards like Thanong Khantong are paid to write opinion columns in major national publications.
- Pansak Interview on Creative Economy 9/2009
‘พันศักดิ์ วิญญรัตน์’ อดีตประธานที่ปรึกษาด้านนโยบายเศรษฐกิจของ 2 นายกฯ เจ้าตำรับการนำเศรษฐกิจสร้างสรรค์มาใช้เป็นกลไก ขับเคลื่อนเศรษฐกิจประเทศเมื่อ 7 ปีก่อน เตือนรัฐบาลอย่าหลงทาง …
ความคิดในการต่อยอดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ หรือ Creative Economy ของรัฐบาลปัจจุบัน ที่จะนำมาเป็นนโยบายหลักในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศไทยต่อจากนี้ไปในอนาคต ท่ามกลางสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนแปลง ถือเป็นเรื่องที่ดี
แต่วิธีการปฏิบัติดูเหมือนว่า ได้มีการนำวัตถุประสงค์ เป้าหมาย แปรเปลี่ยนไปจากแกนความคิดเดิมว่า เศรษฐกิจสร้างสรรค์ คืออะไร?
ยิ่งเมื่อ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี ประกาศที่จะใช้วงเงินในแผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็งลงทุนในนโยบายนี้กว่า 22,000 ล้านบาท ในช่วงปีงบประมาณ 2553-2555 ก็ยิ่งแสดงให้เห็นความพยายามบิดเบือนการใช้งบประมาณไปลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภคต่างๆ ไปมากกว่าที่จะใช้งบประมาณให้ถูกต้องตรงตามแนวคิดนี้
ในฐานะเจ้าตำรับและผู้จุดประกายให้สังคมไทยตระหนักถึงความสำคัญของการนำเศรษฐกิจสร้างสรรค์ มาใช้เป็นกลไกใหม่ๆ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ ตั้งแต่เมื่อ 7 ปีที่ผ่านมา ด้วยการผลักดันให้มีการก่อตั้ง สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (สบร.) หรือ The Office of Knowledge Management and Development (OKMD) และศูนย์สร้างสรรค์การออกแบบ หรือ Thailand Creative& Design Center (TCDC) องค์กรผู้มีหน้าที่หลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์
พันศักดิ์ วิญญรัตน์ อดีตประธานที่ปรึกษาด้านนโยบายเศรษฐกิจของสองนายกรัฐมนตรี พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ และ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร มองอนาคตของประเทศไทยท่ามกลางเศรษฐกิจโลกที่ถาโถมอยู่ในมุมที่แปลกแยกไปจากคนอื่นๆ พร้อมใช้คำพูดแรงๆ เพื่อช็อกคนฟังว่า “เศรษฐกิจสร้างสรรค์และอนาคตประเทศไทยตอนนี้ ต้องขายเซ็กซ์กันแล้ว” ถึงจะอยู่รอด
“ทีมเศรษฐกิจ” พยายามให้เขาอรรถาธิบายถึงสิ่งที่เขาพูด พร้อมกับขยายความคิดของการพัฒนาประเทศไทยโดยใช้ เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นเรื่องที่เขาจุดประกายขึ้นมา
มาถึงเวลานี้หลายคนก็ยังเข้าใจอย่างลึกซึ้งบ้าง ไม่ลึกซึ้งบ้างว่า แท้จริงแล้ว การใช้เศรษฐกิจสร้างสรรค์ในการพัฒนาเศรษฐกิจไทยควรเดินไปในทิศทางใดถึงจะถูกทาง…
เศรษฐกิจมหภาคโลกเปลี่ยน
“พันศักดิ์” เริ่มต้นว่า ภาพของประเทศไทยภายใต้ซุปเปอร์ แม็คโคร อีโคโนมิค ของโลกตอนนี้เปลี่ยนไปมหาศาล เมื่อก่อนนี้คนเอเชียเห็นฝรั่งกินแมคโดนัลด์ กินเคเอฟซี นึกว่าเท่ แต่เดี๋ยวนี้คนเหล่านั้นตกงานหมด กลายเป็นไพร่ผู้ยากไร้กว่าคนอีสานที่กินแจ่วตอนกลางวัน
เมื่อไอคอนของผู้นำในการบริโภคของโลกปัจจุบันมีสถานะหายไป พวกขับรถบีเอ็มดับบลิว ทำงานในลอนดอนตกงานหมด บริษัทคอมพิวเตอร์ไมโครซอฟท์ แอปเปิ้ลก็ไล่คนออก หมายความว่าตัวอย่างของการบริโภคของความสำเร็จในชีวิตในโลกปัจจุบันมันหาย อย่างประเทศไทยเคยส่งออกสินค้าให้คนทำพวกนี้ เมื่อคนพวกนี้ตกงาน คนทำของขายก็ต้องตกงานไปด้วย
ที่สำคัญ คนจีนแย่งคนไปหมดทั้งโลก พรรคคอมมิวนิสต์จีนประสบความสำเร็จยิ่งใหญ่ ทำให้คนจีนมีความสามารถในระดับที่ทำให้ประเทศอื่นหมดความหมาย คนจีนมีประสิทธิภาพในทักษะในการทำงานในโรงงานและผลิตอะไรก็ได้ออกมาในราคาที่เหมาะสม
ส่วนไทยเมื่อไม่สามารถผลิตในราคาที่จะแข่งกับจีนได้ คุณต้องใส่อะไรลงไป คุณต้องอยู่ ที่บอกว่าอยากให้เศรษฐกิจเจริญเติบโต ลงทุนในประเทศ ผลิตในประเทศ บริโภคในประเทศ ก็ต้องทำงานขายของให้ได้ นั่นคืองานสร้างสรรค์ เวลาบอกขายเซ็กซ์คนไม่เข้าใจ ในโลกนี้อาชีพที่เก่าที่สุดคือ อาชีพขายเซ็กซ์ โลกในยุคก่อนอียิปต์ มาซิโดเนีย ไบเซนไทน์ ขายเซ็กซ์กันเป็นเรื่องปกติ รูปแบบของสังคมในศตวรรษที่ 20 หลังสงครามโลกครั้งที่สอง เยอรมนีแพ้ ญี่ปุ่นแพ้ คนพวกนี้ขายความสุขชั่วคราวของเพศสตรี ญี่ปุ่นมีโอเปร่าที่โด่งดังมากเป็นที่ขายผู้หญิง สมัยก่อน ค.ศ.1960 คนจีน-ไทยรวยๆ ไปเที่ยวผู้หญิงที่ไต้หวันแต่คอนเซปต์ของเซ็กซ์สมัยนี้ คือ Sen-suality หรือความรู้สึกที่ดีต่อตัวเอง ความรู้สึกดีต่อความปรารถนา และ ความคิดคำนึงต่อความอ่อนไหวทางอารมณ์ ก่อให้เกิดสิ่งที่ตามมามากมาย ทั้งเสื้อผ้า เครื่องหอม เครื่องปรุง อาหารการกิน ซึ่งขายกันอย่างมากมาย เป็นสินค้าชั้นสูง และลงมาเรื่อยๆ ขายกันแหลกโดยเฉพาะอิตาลี และ ตอนนี้สังคมได้พัฒนาและได้ปริญญาเอกไปแล้ว
“จากการขายเซ็กซ์ทางร่างกาย กลายเป็นขายแนวความคิด ความเข้าใจของความรู้สึก เช่น ดอกไม้ขายได้เพราะแสดงถึงความเซ็กซี่ มาจากลักษณะของเนื้อหนัง รูปทรงของผิวของดอกและเฉดสีมาไล่บนเนื้อหนัง หรือถ้าเป็นผ้าคอตตอล ก็ต้องขายเนื้อผ้าที่ให้ความรู้สึกในการสัมผัสทั้งด้วยตา ร่างกาย ลิ้น และด้วยความคิดคำนึง จึงเป็นการเปลี่ยนวิธีการจากขายร่างกายก็มาขายความคิดคำนึงของความอ่อนไหวของอารมณ์”
รีแบรนดิ้งท่องเที่ยวไทย
ในประเทศที่มีสังคมยอมรับความคิดสร้างสรรค์ ที่มีรากจากความเป็นจริงของมนุษยชาติมักจะประสบความสำเร็จในการสร้างสรรค์มูลค่า (Value Creation) ไม่ใช่สร้างมูลค่าเพิ่ม (Value Added)
เป็นกระบวนการสร้างมูลค่าทำให้คนอื่นมามองสินค้าและบริการของบริษัทนั้นมีความคิดสร้างสรรค์ที่ยิ่งใหญ่ ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน เมื่อคนซื้อมองอย่างนั้น ราคาจะมีความสำคัญลำดับรองลงมา สิ่งที่สำคัญลำดับแรก คือ ปฏิสัมพันธ์ในการสื่อสารมูลค่าระหว่างสินค้าและบริการกับตัวเขา
“เมืองไทยหวังว่าญี่ปุ่นจะใช้เราเป็นคนงานอิเล็กทรอนิกส์และรถยนต์ไปตลอดชาติ คำถาม เราได้ทำตัวให้ได้อย่างนั้นจริงหรือ เราได้ผลิตนักเรียนอาชีวะให้ได้อย่างนั้นจริงหรือภาวนาไว้ หากเศรษฐกิจโลกยังเหมือนเดิมก็ยังต่อรองเขาได้ แต่บริษัทรถยนต์ญี่ปุ่นก็ชีวิตลำบาก บริษัทอิเล็กทรอนิกส์ญี่ปุ่นใหญ่ๆก็เจ๊งไปเท่าไหร่แล้ว”
หมายความว่า ไม่ว่าอะไรที่เคยทำระดับที่ 2 และ 3 ของโครงสร้างอุตสาหกรรมของโลกจะอยู่ได้อย่างไร เมื่อระดับที่ 1 พังไป
สถานการณ์รอบโลกบอกเราว่า ไม่ได้ต้องทำ ถ้าบอกขายท่องเที่ยว เมืองไทยไม่อยู่ในเรด้า ท็อป คลาส ของแหล่งท่องเที่ยวในโลก ของไทยสูงกว่าระดับฉิ่งฉับทัวร์มาหน่อย แล้วมีไอ้รูเล็กๆ ที่เป็นระดับสูงนิดๆ ที่ภูเก็ต บ้านราคา 100-200 ล้านบาท แต่ไม่ใช่ภาพพจน์ แบรนดิ้งของเรา
“คุณหันมาถามผมว่าครีเอทีฟ อีโคโนมี ในสัดส่วนที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวต้องทำอย่างไร ผมก็บอกว่าต้อง Rebranding หรือปรับภาพลักษณ์แบรนด์ของเราใหม่ ต้องเปลี่ยนสินทรัพย์ของตัวเอง คือ จุดหมายปลายทางของการเป็นฉิ่งฉับทัวร์เอาออกวางกับพื้น ตัวอย่าง หัวหินถึงเขาตะเกียบ คิดว่าเศรษฐีไทยลงทุนสร้างคอนโดมิเนียม บูติกโฮเต็ล เป็นสินทรัพย์ไม่ต่ำกว่า 600,000 ล้านบาท ถามว่าหัวหินมีระบบน้ำทิ้งไหม ไม่มี เงิน 600,000 ล้านบาท กางอยู่กลางกองขี้ อายเขา ประเทศนี้เป็นอย่างนี้”
คาใจแผนกระตุ้นเศรษฐกิจบอกให้ใหม่ว่ารัฐบาลชุดนี้ทำแผนกระตุ้นเศรษฐกิจ (Stimulus Package) ทำไม?
“คำว่า Stimulus หมายความว่า ต้องกระตุ้นให้เกิดโอกาสและทิศทางที่เปลี่ยนทั้งในแง่มูลค่าและสร้างสรรค์ การทำสินทรัพย์
ให้มีมูลค่าจะต้องสร้าง ต้องซ่อม วางแผนการใช้เงินใหม่ ทำให้เกิดการจ้างงานแบบต่อเนื่อง ประเทศไทยต้องเปลี่ยนโครงสร้างของสินทรัพย์สำหรับในอนาคต ที่จะอยู่ตรงกลางระหว่างเจ๊กและแขก ไม่งั้นจะทำอย่างไร”
การเปลี่ยนแปลงเพื่อเพิ่มสินทรัพย์ให้มีมูลค่าที่เป็นโครงสร้างต้องเป็นหน้าที่ของรัฐบาล การเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างแรงจูงใจ การลดภาษีอะไรบางอย่าง จะช่วยได้
ถ้ากำลังพูดเรื่อง ครีเอทีฟ อีโคโนมี ทุกสัดส่วนขึ้นกับรัฐบาล สังคมขวางกั้น งี่เง่าบัดซบหรือไม่ เช่นการเป็นพ่อครัวในประเทศไทย ถนนสุขุมวิทเต็มไปด้วยเชฟญี่ปุ่น ปรากฏว่าเป็นคนอีสานทั้งนั้นที่เรียนมาจากคนญี่ปุ่นที่มีสังคมใหญ่มากในไทย กุ๊กญี่ปุ่นก็สอนคนอีสานที่มีวิธีการแล่ปลาอยู่แล้ว ผสมกับความรู้ญี่ปุ่นเข้าไป
เกือบ 200 ร้านค้าบนถนนสุขุมวิท เป็นคนอีสานถึง 80% หมายความว่า คุณอยากให้ประเทศไทยเป็นที่ที่นักท่องเที่ยวอยากมา อยากให้มีคนครีเอทีฟอยู่ที่นี่ คุณต้องมีสิ่งแวดล้อมที่ให้คนครีเอทีฟทุกชาติ ทุกสัญชาติมาอยู่ที่นี่แล้ว แล้วมันสร้างสิ่งที่เรียกว่าไดนามิก ที่ทำให้เกิดสินค้าที่เกิดจากเศรษฐกิจสร้างสรรค์ แล้วเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มจากสินค้านั้นเช่น คนไทยกิน 24 ชั่วโมง เป็นที่รู้กันเลยเมืองไทยเป็น The Biggest Kitchen in the world (ครัวที่ใหญ่ที่สุดในโลก) เมื่อก่อนนี้ฮ่องกงถามหาโจ๊กตอนเที่ยงมันมองหน้าเลยเหมือนดูถูก แต่เดี๋ยวนี้เขาก๊อบปี้กรุงเทพฯมีโจ๊กขายตลอด 24 ชั่วโมง วิธีการเราไม่ต้องใช้เงินในแผนกระตุ้นเศรษฐกิจเลย คุณออกกฎหมายมา ถ้าคุณได้พิสูจน์ว่าคุณเป็นมาสเตอร์เชฟไม่ว่าเป็นอาหารประเภทใดของโลก จะเป็นละตินอเมริกา ยุโรป ที่ใดก็ได้ แล้วมีเงินลงทุนอย่างน้อย 10 ล้านบาทขึ้นไป อยากมาเปิดร้านในไทย ก็ต้องจ้างงานคนไทย 7-8 คน ให้เลยวีซ่า 5 ปี หนังสืออนุญาตการทำงาน ให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีจากบีโอไอ 2 ปี ไหบางอย่าง หม้อบางอย่าง เช่น ที่โมร็อกโกมีอะไรที่พิเศษ เชื่อไหมแป๊บเดียวโรงงานเซรามิกไทยก๊อบปี้ได้ พอมาถึงเมืองไทยถ้าอยากยืมเงินก็ให้ยืมเลย รับรองเปิดร้านไม่ถึง 5 ปี กลายเป็นคนอีสานไปเลย สิ่งที่เราได้คือสร้างภาพพจน์ของประเทศไทยเป็น Thailand the best gourmet kitchen of the world (ครัวที่ดีที่สุดของโลก) มีบรรยากาศสบาย มีอาหารที่สุดยอดที่สุด
สรุป คือการลดภาษีเพื่อเก็บภาษี แค่ทำกระบวนการแบบนี้ ฉะนั้น อย่าไปคิดว่าครีเอทีฟเองได้ อย่างลอนดอนมีหมด แขก เจ๊ก ไทย ฝรั่ง หมู หมา กา ไก่อยู่ที่นั้นหมด อาหารเลบานอนที่อร่อยที่สุดยังอยู่ที่ลอนดอนเลย คนก็เชื่อเป็นเมืองที่แพงที่สุดก็ยังกระเสือกกระสนไป เพราะที่นั้นเป็นศูนย์รวมของแหล่งความคิดสร้างสรรค์ที่ดีที่สุด
สร้างสรรค์ง่ายและยากเพราะฉะนั้น ก่อนอื่นต้องทำ Mapping หรือกำหนดก่อนว่าจะทำอะไร ต้องมีสิ่งอำนวยความสะดวก รัฐบาลต้องชี้เป้า เมื่อก่อนมีไหม โรงแรม 5 ดาวที่เกาะช้าง พอรัฐบาลชี้เป้า ก็มีคนไปลงทุนกันที่เกาะช้าง รัฐบาลแค่ลงทุนทำถนนลาดยางมะตอยเท่านั้น
ฉะนั้น อุตสาหกรรมการสร้างสรรค์ และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ สังคมจะต้องสรุปกับการสร้างสรรค์ ไม่ใช่บอกว่าไอ้นี่ก็ทำได้ ไอ้นั้นก็ทำไม่ได้ แล้วคุณจะไปทำมาหากินยังไง จะไปก๊อบของขายแข่งกับจีนก็ไม่ได้ มันมีทางออก
“เรื่องครีเอทีฟ อีโคโนมี ทั้งง่ายและยาก ง่ายถ้าเกิดเข้าใจก็จะมองทุกสิ่งทุกอย่างออกว่าต้องจะทำอะไรกับมัน ไม่ใช่แค่บอกทำสินค้ามีคุณภาพ พระเจ้าบอกไม่มีอะไรฟรี ทำสินค้าให้ดีต้นทุนก็เพิ่มขึ้น แล้วก็เจ๊งซิ เจ๊งหนักด้วยเพราะลงทุนเยอะ เพราะต้องการสินค้ามีคุณภาพ แต่เหมือนอีกคน ยิ่งอีกคนอยากที่ถุงเงินเยอะกว่า แค่เขาลดราคาลงมา 10% ก็ตายแล้ว”
ตัวอย่างช่องทางของการทำ Creative Economy ที่ประเทศไทยมีศักยภาพ มีบริษัทคอสเมติกของโลก 2-3 ชาติ กำลังขอซื้อสินค้าสปาของไทย นี่คือโอกาสของเรา ชีวิตที่งามโดยคนไทยกำลังเป็นที่ยอมรับของต่างประเทศ เพราะความล้มเหลวของยุโรปกำลังเกิดขึ้น ดีไซเนอร์ ที่เก่งของยุโรปออกแบบแฟชั่น ดีไซน์เฟอร์นิเจอร์เหมือนกันหมด และบริษัทเฟอร์นิเจอร์ดีๆของยุโรปต้องขายให้จีนไป หมายความว่า เนื้อหาที่จะต่อยอดการสร้างสรรค์ของยุโรปให้มีความหลากหลายออกไปตาย และเมื่อเขาตายก็จะกลายเป็นนักล่าใหม่ของโลก ออกล่าผลงานสร้างสรรค์ดั้งเดิมของคนพื้นเมืองทุกแห่งหน ละติน-อเมริกาก็มีแล้ว เอเชียก็ล่า แอฟริกาอีกหน่อยก็จะล่า แล้วเขาก็จะทำการตลาดใหม่ ตัวแบรนด์สินค้าอาจไม่เปลี่ยนแต่เปลี่ยนคุณภาพและส่วนผสมให้ดีขึ้น
ฉะนั้น การเข้าใจโลกใหม่ ที่กำลังเกิดขึ้นกับเรา ท่ามกลางทุกอย่างที่ล้มเหลว เราจะเอาอะไรเป็นรายได้ งานสร้างสรรค์
ไม่ใช่ก๊อบปี้ฝรั่ง ต้องไทย แต่ใช้องค์ความรู้ของโลกมาสร้างตัวเองให้กลายเป็นสินค้าและบริการกระตุ้นสร้างโอกาสลงทุน
คำว่าสร้างประเทศไทยให้เข้มแข็ง ขอให้พิจารณาว่าเข้มแข็งอย่างไร เข้มแข็งไปทำไม เมื่อเข้มแข็งแล้ว จะทำอะไร เป้าคืออะไร รายละเอียดของเป้าเมื่อเทียบกับความเป็นจริงของโลกคืออะไร แผนกระตุ้นเศรษฐกิจไม่สามารถทำได้เหมือนใน ค.ศ. 1930, 1940, 1950, 1960 อีกแล้ว
เพราะทั้งโลกนี้การจ้างงานที่ต่อเนื่องมาจากภาคเอกชน ไม่ได้มาจากภาครัฐ คุณจะต้องไม่กระตุ้นเศรษฐกิจเพื่อให้การบริโภคเกิดขึ้น และมีการจ้างงานโดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการผลิต การกระตุ้นเศรษฐกิจ โดยให้มีการบริโภคทำให้ผู้ผลิตขี้เกียจสันหลังยาว เพราะจะผลิตสินค้าเดิมๆออกมา ไม่คิดทำอะไรใหม่เพื่อสร้างโอกาสให้กับตัวเอง
“เพราะฉะนั้น ต้องให้คำจำกัดความคำว่า Stimulus หรือกระตุ้นใหม่ เป็น Stimulus to Create Change หรือการกระตุ้นเพื่อสร้างโอกาสการลงทุนใหม่”
แต่กระตุ้นเศรษฐกิจได้หรือไม่ต้องมีเป้าที่ชัดเจนก่อน เพื่อให้การลงทุนใหม่ทำให้เกิดการสร้างงาน และค่อยสร้างการบริโภค คนละเรื่องกันนะ ไม่ใช่มาสร้างการบริโภคขึ้นมาก่อน นี่คือเหตุผลที่นายกรัฐมนตรีเยอรมันไม่เอาแผนกระตุ้นเศรษฐกิจในการประชุม G7 ครั้งสุดท้าย
“เรื่องต่อมาอย่าเอาเงินดีตามเงินเน่า สิ่งที่โลกทำกำลังเอาเงินดีไปถมสินทรัพย์ที่เน่า โลกตะวันตกกำลังเอาเงินเราไปไล่ถมหลุมขี้ เพื่อหวังจะกลายเป็นหลุมกุหลาบ เป็นไปไม่ได้ แต่จะต้องสร้างสิ่งใหม่ขึ้นมา ของเราอย่าไปบอกประเทศอื่นก็ทำแผนกระตุ้นเศรษฐกิจ มิน่าถึงได้เจ๊งกันไปหมด”
ส่วนทางออกของประเทศไทยคืออะไร คนไทยไม่เข้าใจเนื้อหาจริงๆของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ด้วยหรือไม่?
คำตอบคือ ใช่ เพราะผู้ประกอบการไทยล้วนแต่รับจ้างทำสินค้ามานาน
“จึงต้องบริหารจัดการพื้นฐานให้มีการสร้างสรรค์มูลค่าหรือ Value Creation ให้ได้ และให้สิทธิประโยชน์ภาคเอกชนให้สามารถสร้างความผิดพลาดได้บ้าง เช่น ลงทุน 1,000 คน ผิดพลาด 300 คน อีก 700 คน รอดก็สำเร็จแล้ว อีก 300 คน ด่าวิ่งไปฟ้อง นสพ.ไทยรัฐ ก็ต้องอดทน ด่ารัฐบาลเป็นเรื่องปกติ แต่พอทำบัญชีสิ้นปีมีรอดตั้ง 700 คน ถือว่าดีชั้นหนึ่งแล้ว”.
- Korbdak on a Balance Budget after Massive Stimulus Borrowing 9/2009
นายกอร์ปศักดิ์ สภาวสุ รองนายกฯฝ่ายเศรษฐกิจ ยอมรับ ยังไม่สามารถระบุชัดเจนว่า จะทำงบ สมดุลได้ เมื่อใดแม้ ก.คลังจะประกาศไว้ชัดเจนว่าภายในปี 2558 เล็งจัดเก็บภาษีเพิ่มเติมผู้อยู่นอกระบบ
เมื่อวันที่12 ก.ย. นายกอร์ปศักดิ์สภาวสุ รองนายกรัฐมนตรี ฝ่ายเศรษฐกิจ กล่าวว่า ได้สั่งการให้สำนักงบประมาณเร่ง สำรวจรายละเอียดของการใช้งบประมาณเพื่อนำมาบำรุงรักษาค่าดูแลโครงการลงทุนต่างๆ ภายใต้แผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง ที่เชื่อว่าต้องใช้งบประมาณค่อนข้างสูง รวมถึงค่าใช้จ่ายต่างๆ ที่ไม่จำเป็น เพื่อนำมาวางแผนบริหารจัดการงบประมาณเพื่อนำไปสู่การจัดทำงบประมาณแบบสมดุลต่อไป หลังจากที่แผนปฏิบัติไทยเข้มแข็งที่รัฐบาลต้องกู้เงินมาลงทุนถึง 800,000ล้านบาทจะแล้วเสร็จในปี2555
“ต้องยอมรับว่าการจัดทำงบประมาณแบบ สมดุลแม้ไม่ใช่เรื่องยาก หากแต่รัฐบาลจะไม่มีงบลงทุน สิ่งสำคัญคือรัฐบาลจะหาเงินได้อย่างไรให้พอดีกับรายจ่ายภายใต้เงื่อนไขที่ต้องมีงบประมาณลงทุนเพียงพอที่จะทำให้เศรษฐกิจเติบโตได้ 4-5% ขณะนี้ยอมรับว่ายังไม่สามารถระบุชัดเจนว่ารัฐบาลจะทำงบประมาณสมดุลได้ เมื่อใดแม้ว่ากระทรวงการคลังจะประกาศไว้ชัดเจนว่าภายในปี 2558 แต่ต้องรอให้สำนักงบประมาณจัดทแผนให้ละเอียดก่อนและต้องประสานกับกระทรวงการ คลังเพื่อดูว่าจะวางแผนเพิ่มรายได้ให้สอดคล้องกับรายจ่ายได้อย่างไร” รองนายกรัฐมนตรี ฝ่ายเศรษฐกิจ กล่าว
- Bank of Thailand on Future Economics Prospect 9/2009
ระบุเศรษฐกิจไทยดีขึ้นจากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลก คาดปีนี้เศรษฐกิจไทยยังติดลบร้อยละ 3-4.5 ส่วนปีหน้าจะโตร้อยละ 3-5 วอนอย่านำปัญหาการเมืองมาซ้ำเติมเศรษฐกิจ
วันนี้(12 ก.ย.) นางอัจนา ไวความดี รองผู้ว่าการ สายเสถียรภาพการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวว่า ไตรมาส 4 ปีนี้ อัตราการเติบโตของเศรษฐกิจไทยจะเริ่มขยายตัว หลังจากที่ติดลบมาอย่างต่อเนื่อง เพราะเห็นสัญญานแล้วว่าเศรษฐกิจไทยหยุดไหลลงแล้ว โดยจีดีพีไตรมาส 2 หดตัวลงร้อยละ 4.9 หากเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีที่ผ่านมา แต่เติบโตร้อยละ 2 หากเทียบกับไตรมาส 1 ซึ่งถือเป็นสัญญานที่ดี
รองผู้ว่าการ สายเสถียรภาพการเงิน ธปท. กล่าวต่อว่า ไม่มั่นใจว่าเศรษฐกิจไทยจะดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพราะเศรษฐกิจไทยที่ดีขึ้นเป็นผลตามการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกที่มาจากแรง กระตุ้นจากมาตรการการคลังในการสร้างอำนาจซื้อให้กับประชาชนของประเทศต่างๆ เช่นจีน และคำสั่งซื้อสินค้าคงคลังที่เริ่มเข้ามาเพราะในช่วงที่เกิดวิกฤตเศรษฐกิจ ผู้ประกอบการทั่วโลกต่างก็ลดกำลังการผลิตและลดการสตอกสินค้าอย่างแรง แต่เมื่อสถานการณ์ผ่านไประยะหนึ่งและเริ่มตั้งสติได้ จึงหันกลับมาผลิตใหม่ซึ่งการฟื้นตัวจาก 2 ปัจจัยดังกล่าว อาจจะไม่ใช่การฟื้นตัวอย่างต่อเนื่องและเป็นการฟื้นตัวเร็วกว่าที่คาดไว้ดัง นั้นเศรษฐกิจโลกอาจจะไม่ฟื้นตัวเป็นรูปตัว V อย่างที่คาดหมายกัน ซึ่งบางคนมองว่าเศรษฐกิจโลก อาจจะค่อยฟื้นตัว และ ทรงตัวยาว ในลักษณะ ของรูป “สแควร์รูท” เพราะยังมีปัจจัยเสี่ยงที่อาจจะกระทบต่อเศรษฐกิจได้
นางอัจนา กล่าวด้วยว่า ธปท.ก็ยังคงประเมินว่าเศรษฐกิจไทยในปีนี้ติดลบร้อยละ 3 – 4.5 ส่วนปี 2553 จีดีพีจะเติบโตร้อยละ 3-5 โดย ธปท.ยังพร้อมดำเนินนโยบายการเงินเพื่อเอื้อต่อการเติบโตของเศรษฐกิจ ซึ่งที่ผ่านมาก็ได้มีการปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายลงอย่างต่อเนื่อง มาอยู่ที่ร้อยละ 1.25 ขณะเดียวกันก็ยอมรับว่าประเทศไทยมีปัจจัยเสี่ยงทางการเมืองมาซ้ำเติมปัญหา เศรษฐกิจ ซึ่งปัญหาการเมืองมีผลต่อเศรษฐกิจ 3 ด้าน คือ 1.จำนวนนักท่องเที่ยวลดลง ส่งผลกระทบต่อธุรกิจที่เกี่ยวข้อง เช่นโรงแรม กระทบต่อธุรกิจท่องเที่ยวให้ชะลอตัวลง 2. เกิดความไม่มั่นใจในนโยบายและโครงการของภาครัฐ มีการเลื่อนโครงการลงทุนหลายโครงการ โดยเฉพาะรถไฟฟ้า และ 3.กระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนและผู้บริโภค ดังนั้นจึงไม่ควรให้ปัจจัยลบทางการเมืองมาซ้ำเติมอีก
“อย่าสร้าง ปัจจัยการเมืองมาซ้ำเติมเศรษฐกิจ เพราะรับเฉพาะวิกฤตเศรษฐกิจและการเงินโลกก็แย่แล้ว ปัจจัยทางการเมืองนั้นกระทบต่อความเชื่อมั่น ซึ่งหากการเมืองไม่นิ่ง การลงทุนและการบริโภคก็ไม่เกิดขึ้น” รองผู้ว่าการ สายเสถียรภาพการเงิน ธปท. กล่าว
